Türkiye Ödeme Trendleri 2019 Raporu

JP Morgan’ın Global Ödeme Trendleri Raporu içerisinde Türkiye bölümünden derlediğimiz veriler umut verici. Analiz, tüketici davranışının olumlu yönde, e-ticaretin ise çift haneli büyümesine devam edeceğini işaret ediyor. Pazar büyüklüğü, kart verileri, e-ticarette ürün segmentine göre paylar, meblağa göre ödeme yöntemi tercihlerini bu yazımızda özetledik.

Türkiye’nin genç nüfusu ve dijitalleşmeyi benimseyen yapısı, her dönemde yabancı yatırımcıların ilgisini çekiyor. JP Morgan’ın 2019 Global Ödeme Trendleri Raporu da Türkiye’deki pazarın detaylı bir haritasını çıkartıyor.

Türkiye’de e-ticaretin büyüme beklentisi güven veriyor

Pazar büyüklüğünü 11,6 milyar dolar olarak belirten rapor, mobil e-ticaretin 3,5 milyar dolara ulaşarak yüzde 30 paya sahip olduğunu gösteriyor. Diğer verilere göz atmadan önce Türkiye’deki banka hesap sahipliği oranının yüzde 69, kişi başı kart sahipliğinin ise 2,4 olduğunu not edelim.

JP Morgan, raporun tüketici harcamaları bölümünde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini baz almış. Buna göre Türkiye’deki 11,6 milyar dolarlık e-ticaret pazar büyüklüğü, toplam perakende harcaması içerisinde yüzde 4,1 ile nispeten küçük bir pay alıyor. Ancak 2021 için büyüme beklentisi yüzde 12 olarak belirtiliyor.

E-ticarette yıllık kişi başı harcama ortalaması 333 dolar

Yıllık kişi başı online harcama miktarı 333 dolar olarak belirtilirken, rakamın diğer ülkelere kıyasla düşük olması internet penetrasyonunun yüzde 64,7 ile ülkeler ortalamasının altında olmasına ve alışverişte fiziksel mağazaların baskın olmasına yoruluyor.

Yurt dışından alışverişte Çin başı çekiyor

Türkiye’deki tüketicilerin online alışverişte yurt dışını değerlendirme oranları yüzde 20. Alışverişi tamamlayanların, yani yurt dışından alışveriş yapanların oranı ise sadece yüzde 2. Yurt dışı e-ticarette en çok Çin merkezli siteler tercih ediliyor, bunu Almanya ve Rusya izliyor.

Uluslararası şirketler hem yatırım hem satın alma yapıyor

Uluslararası e-ticaret şirketlerinin yerel satın almaları da vurgulanmış. Sektörü takip edenlerin hatırlayacağı üzere, 2016 yılında eBay, GittiGidiyor’u satın almıştı. 2018 yılının Haziran ayında ise Çin merkezli e-ticaret devi Alibaba, Türkiye’nin en büyük alışveriş sitesi Trendyol’un yüzde 75 hissesini aldığını duyurmuştu.

Diğer yandan, Amazon da 2018’in Eylül ayında Türkiye sitesini hizmete soktu.

Toplam perakendede pay yüzde 4 civarında olsa dahi, e-ticaret potansiyelinin büyüklüğü yabancı oyuncuları Türkiye pazarına çekmeye devam edecek.

Üstelik sadece satın almalar değil, yatırımlar da söz konusu. Lojistik devi DHL, 2018 yılının Aralık ayında ülkemizdeki hizmetlerinin kapsamını geliştirecek bir adımı açıkladı. İstanbul Yeni Havalimanı’nda bir dağıtım merkezi (hub) kuracak olan DHL, yurt içi dağıtım hızını artırmayı ve hizmetlerini geliştirmeyi hedefliyor.

E-ticarette hangi kategoriler tercih ediliyor?

E-ticarette en çok tercih edilen ürün kategorileri açısından Türkiye hakkında bolca veri var. JP Morgan da TÜBİSAD verilerini baz almış.

Bu verilere göre Türkiye online alışverişte %35,1 ile en çok seyahat harcaması yapıyor. Bunu %21 ile giyim ve aksesuar, %10,9 ile diğer ürünler, %10 ile ev eşyaları, %8 ile sağlık ve güzellik, %8 ile market alışverişi, %7 ile tüketici elektroniği izliyor.

Akıllı telefon sahipliğinde sandığımızdan gerideyiz

Türkiye’de akıllı telefon kullanımının yaygınlığı bize yüksek gibi gelse de, aslında yüzde 49,8 ile Brezilya, Hindistan ve Meksika gibi gelişmekte olan ülkelerin önünde sıralanmamızı sağlıyor. Ancak 2015’ten beri ciddi bir büyüme hızı var ve bu artışın devam etmesi öngörülüyor.

Akıllı telefonlar e-ticaretin büyümesinde etkili olacak

Mobil cihazlardan online alışveriş oranı yüzde 30 ve büyüklüğü 3,5 milyar dolar olarak belirtiliyor, ancak akıllı telefon kullanıcılarının yüzde 67’si cihazlarını online ödemelerde kullanmak istediğini söylüyor.

Mobil e-ticaretin büyüme beklentisi ise 2021 yılına kadar bileşik yüzde 39,7 olarak gösterilmiş. Bu öngörü doğrultusunda mobilden online alışverişin 2021 yılında 13,2 milyar dolar olacağını da ekleyelim.

Online alışverişte kart kullanım oranı %64

Türkiye’deki online alışverişlerde baskın ödeme yöntemi kart kullanımı olarak dikkat çekiyor. Alışverişlerin yüzde 64’ünü oluşturan kartlı harcamalar, yıllık 7,42 milyar dolara tekabül ediyor.

E-ticaret özelliği açık olan banka kartı sahipliği oranı kişi başı 1,63 olurken, kişi başı kredi kartı sahipliği oranı 0,77 olarak belirtilmiş. Visa ve Mastercard oranı ise birbirine çok yakın.

Online alışverişler sadece kartla yapılmıyor, nakit harcamalar da alternatiflerden birisi. Ancak kapıda ödeme gibi yöntemlerle gerçekleşen alışveriş oranı yüzde 15. Bunu Havale/EFT gibi banka üzerinden para göndererek online alışveriş yapanlar yüzde 10, dijital cüzdanla ödeme yüzde 6, diğer yöntemler ise yüzde 5 ile takip ediyor.

Kaynak: J.P.Morgan “2019 Global Payments Trends Report – Turkey Country Insights” https://www.jpmorgan.com/merchant-services/insights/reports/turkey